Дэлхий дээрх нефтийн нөөц өдрөөс өдөрт хомсдож байгаатай уялдан бензин болон дизель түлшний үнэ цаашдаа ч жилээс жилд өсөх нь тодорхой байна.Гэтэл өндөр үнэтэй бензин шатахуун нь байгаль орчин хүн амын эрүүл мэндэд ноцтой хор нөлөө үзүүлдэг гэдэгтэй өнөөдөр маргах хүн үгүй болжээ. Иймээс дэлхий нийтээрээ хямд бөгөөд хор нөлөө багатай шатахууныг эрэлхийлэх болсон билээ. 1980-аад оноос шингэрүүлсэн хийн түлшийг дотоод шаталтын хөдөлгүүрт  хэрэглэх боломжтой болсон нь хүн төрөлхтний томоохон ололт болсон юм. Шингэрүүлсэн нефтийн хий- хийн түлшний олон улсын товчилсон нэр томъёо нь LPG (Liqueded petroleum gas) болно. Энэ нь пропан-бутаны холимог бөгөөд автогаз гэж бас нэрлэгддэг. Энэ газны пропан бутаны харьцаа нь жилийн хүйтэн дулааны улирлаас хамаарч өөр өөр байдаг. LPG газ нь нүүрстөрөгч/С/ ба устөрөгч /Н/-ийн химийн нэгдэл болохоор нүүрс болон нефть бүтээгдхүүнтэй харьцуулахад СО2 нүүстөрөгчийн давхар исэлийг ялгаруулах хэмжээ нь харьцангуй бага бөгөөд хүчил ба азот бараг агуулагддаггүй учраас SOх хүхэрт нүүрстөрөгч, NOx азот нүүрстөрөгчийн ялгарах хэмжээ нь бага учраас хүрээлэн буй орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөгүй экологийн цэвэр бүтээгдхүүн юм. Бензин нь дотроо шаталтаа сайжруулсан химийн төрөл бүрийн нэмэгдлүүдийг агуулдаг. Бензины октаны тоог нэмэх зорилгоор технологийн дагуу хүнд металл болох тугалганы нэгдлүүдийг нэмдэг. Тугалга болон бусад хүнд металл бензин шатахад утаагаар ялгарч агаарыг бохирдуулан, хүний биед амьсгалын замаар нэвтэрч хорт хавдар үүсэх үндэс суурь нь болдог аюултай. LPG газ нь илүү жигд  холимог гаргадаг учир бүрэн гүйцэд шатдаг.  Ер нь түлш бүрэн гүйцэд шатсанаар агаарт хаягдаж байгаа утаан дахь хорны агууламж нь эрс багасдаг. Газны хувьд шатах явцад нь утаа огт гардаггүй онцлогтой.
Хийн түлш ашиглаж байгаа автомашинаас ялгарах  утаа хүний эрүүл мэндэд, байгаль орчинд хортой бодис ялгаруулдаггүй болохыг дэлхийн өндөр хөгжилтэй улс орон түүний дотор европын холбооны ихэнх орон шинжлэх ухааны өндөр түвшинд судалж тогтоон амьдрал дээр хэрэгжүүлж хийн түлшийг өргөнөөр хэрэглэж, төр засгаас нь ч энэ байдлыг янз бүрийн хэлбэрээр хөхүүлэн дэмждэг байна. Манай улс ч энэ тал дээр дэлхий нийттэйгээ хөл нийлэхээр шийдэж  Монгол Улсын засгийн газраас нийтийн тээврийн салбарт  2010 оноос  зөвхөн хийн түлшээр ажилладаг хөдөлгүүртэй тээврийн хэрэгслийг ашиглах тогтоол гаргаад байгаа билээ. Эрчим хүчний шинэ эх үүсвэр экологийн цэвэр түлш болох шингэрүүлсэн шатдаг хийн хэрэглээг нэмэгдүүлж ахуйн хэрэглээ, үйлдвэрлэл үйлчилгээ болон автотээврийн хэрэгсэлд өргөнөөр ашиглах замаар Улаанбаатар хот,төв суурин газрын агаарын бохирдлыг бууруулах,экологийн тэнцвэртэй байдлыг хангах,түлш эрчим хүчний эдийн засгийн үр ашгийг дээшлүүлэх, ажилгүйдлийг багасгах, нийгмийн тогтвортой хөгжлийг хангах үүднээс хийн салбарыг хөгжүүлж, хэрэглэгчдийг шингэрүүлсэн шатдаг хийгээр хангах ажил үйлчилгээний улсын хэмжээний сүлжээг бий болгохыг зорин ажиллаж байна.
Төр засгийн зүгээс шингэрүүлсэн шатдаг хийн түлшний импорт, борлуулалтыг дэмжих зорилгоор хийн түлшний импортыг  гаалийн татвар, НӨАТ-ын татвараас бүрэн чөлөөлж банкнаас хөнгөлөлттэй зээл авах боломжийг олгож байгаа билээ. Мөн автомашиныг хийн түлшээр цэнэглэх түгээгүүрийг олшруулах зорилгоор Улаанбаатар хотын захиргаанаас газар олгохоор шийдсэн бөгөөд манай компанид Улаанбаатар хотын гурван цэгт газар олгохоор болоод  байна.

Сүүлийн  жилүүдэд ахуйд хэрэглэгдэж байгаа хийн түлшний хэмжээ эрс өсөн нэмэгдэж байна. Жижиг дунд үйлдвэрүүдийн технологийн хэрэгцээ,айл өрхөд хоол унд бэлтгэх, хэрэглээний халуун ус гаргах, дулаан халаалтын асуудлаа шийдэх зэрэгт хийн түлшийг улам өргөн хэрэглэж байна. Ахуйн зориулалттай хийн түлшээр ажилладаг төрөл бүрийн техник төхөөрөмжийн импорт ч байнга нэмэгдэж байгаа юм. Хийн түлшийг хөдөө аж ахуйн салбарт мөн өргөнөөр хэрэглэдэг. Хүлэмжийн аж ахуйд усан халаалтын оронд ашиглахад уламжлалт түлшний зарцуулалт эрс багасч байгаа тооцоо гарч байна. Хүлэмж дотор хийн түлшийг шууд шатааж доторхи агаарыг халаан, халсан агаарыг дээрээс нь вентилятороор сорж  хөрсөнд нь  0,5 метрийн гүнд буцааж шахахад хөрс 20 хэм хүртэл халж ямар ч дулаан шаарддаг ургамал ургах бололцоотой болдог туршлага бий. Мөн шувууны аж ахуй, гахайн аж ахуй зэрэгт байрны халаалтанд хийн түлшийг өргөнөөр хэрэглэх болоод байна. Энэ нь усан халаалтын зуух тусд нь барих, нүүрс  мод татаж хадгалах, галч цалинжуулж ажиллуулах зэрэгт ордог зардлаас хавьгүй бага байдаг

Монголчуудын дунд хийн түлш тэсэрдэг, дэлбэрдэг гэсэн айдас байдаг. "Хийн плитка аваач"- гэхээр: "За ёстой тэгэж дэлбэрч үхэхээ больё" - гэх хариулт олонтаа сонсогдоно. Зүв зүгээр байж байсан баллонтой газ тэсэрч дэлбэрдэг гэж ойлгоод байдаг хүмүүс  байсаар байна. Энэ айдас юунаас үүдэлтэй вэ? Мэдэхгүй танихгүй, хэрэглэж сураагүй юмнаас хүн айх нь элбэг болохоор арга ч үгүй биз. Хийн түлшийг дэлхий даяар хэн бүхэн гэр орондоо хэрэглэж байна. 8 настай хүүхдээс эхлээд 80 настай чавганц ч айлгүй хэрэглэж чадаж байна. Хийн түлштэй харьцах хэдхэн дүрмийг л мэдэж, мөрдөж байвал  түүнээс айх биш, харин ч эрхшээлдээ байлгаж түүний өгөөжийг хүртэн цаг зав, мөнгөө хэмнэж  болно. Тэр хэдхэн дүрэм нь ерөнхийтэй бензинтэй харьцах дүрэмтэй ижил юм. Баллоныг галаас хол байлгах, шаталт явагдаагүй үед онгойлгож орхихгүй байх хэрэгтэй. Бензинээс бид айхгүй хэрэглээд л байгаа. Гэртээ канистртай нь тавьчихаад байлгаж л байдаг. Канистраа онгойлгож байгаад чүдэнз зурж тийш шидэх тэнэг хүн байхгүй, аюултай гэдгийг бүгд мэднэ. Канистраа гал руу аваачиж хийнэ гэж бүр байхгүй. Тэгвэл баллонтой хийн түлштэйгээ яг л ийм байдлаар харьцахад танд ямар ч аюул ирэхгүй юм. Ямар нэгэн  юм болоод. эсвэл, хүүхэд мэдэхгүй онгойлгоод орхилоо гэхэд хэдхэн секундын дараа газ үнэртээд явчихна.  Уул нь хийн түлш ямар ч үнэргүй бодис боловч алдагдсан тохиолдолд хурдан хугацаанд хүнд мэдрүүлэхийн тулд хүхэрлэг бодис нэмж сэрдхийм үнэртэй болгодог юм. Газны үнэр авангуут баллоноо хаагаад цонхоо онгойлгоход өрөөнд тарсан газ хоромхон зуур замхаран алга болдог. Хэрэв гаднаас орж ирэхэд газ алдагдсан байвал гал оч үсрэхээр үйлдэл хийлгүй / чийдэн асаах, гал гаргах/ шууд цонхоо онгойлгоод буцаж гарах хэрэгтэй. Ерөнхийдөө ийм л юмыг мэдэж байхад та хийн түлшийг эрхшээлдээ оруулж болно. Хийн түлш таны "мангаа" биш, найз тань болог!!!